Amerikalı sanatçı Faith Ringgold, Nisan 2024'te New Jersey'deki evinde 93 yaşında öldü. Ölüm tarihi kaynaklarda 12 ya da 13 Nisan olarak geçiyor. NPR, haberi sanatçının asistanının doğruladığını aktardı.
Ringgold 1930'da Harlem'de doğdu. Babası belediyede temizlik işçisi, annesi terzi ve moda tasarımcısıydı. Çocukken sık sık astım krizleri geçirdi ve okula gidemediği günleri resim yaparak ve radyoda caz dinleyerek geçirdi. Annesinden dikiş öğrendi. Sanat eğitimini City College of New York'ta aldı ve 1955'ten itibaren yaklaşık yirmi yıl New York okullarında sanat öğretmenliği yaptı.
1960'larda yaptığı resimler doğrudan siyasaldı. "The Flag Is Bleeding" ve "Die" gibi eserler, sivil haklar hareketi döneminde ırk ilişkilerini ve kentsel şiddeti büyük figürlü kompozisyonlarla ele alıyordu. "Die" bugün MoMA'nın koleksiyonunda.
Hikâye yorganı: zanaat ile sanat arasında
Asıl kendine özgü dilini 1970'lerde buldu. Tibet'in brokar çerçeveli dini resimlerini, thangkaları gördükten sonra tuvallerini kumaş kenarlıklarla çevirmeye başladı. Bu deneme zamanla "hikâye yorganı" adını verdiği biçime dönüştü: ortada akrilikle boyanmış bir sahne, çevresinde dikilmiş kumaş parçaları ve kumaşın üzerine elle yazılmış bir anlatı. 1988 tarihli "Tar Beach" yorganı, bir Harlem ailesinin yaz akşamı apartman çatısında piknik yapışını ve küçük bir kızın George Washington Köprüsü'nün üzerinde uçtuğunu hayal edişini anlatır. Yorgan bugün Guggenheim Müzesi'nde. Ringgold aynı hikâyeyi 1991'de bir çocuk kitabına dönüştürdü ve kitap ödüller aldı.
Yorgan seçimi biçimsel olduğu kadar tarihseldi. Ringgold'un anlattığına göre annesi ona, Florida'da köle olarak yaşamış büyük büyükannesinin plantasyonda yorgan diktiğini anlatırdı. Yorgan, Afro-Amerikan kadınların kuşaktan kuşağa aktardığı bir emek ve bellek biçimiydi. Ringgold bu biçimi müze duvarına taşıyarak, "zanaat" ile "sanat" arasındaki hiyerarşiyi ve bu hiyerarşinin cinsiyet ve ırkla ilişkisini sorguladı.
Ringgold'un eserlerinde figür her zaman merkezdeydi ve hep bir metinle birlikte görünüyordu. Yorganlardaki yazılar resmin açıklaması olarak kalmaz, resimle eşit ağırlıkta bir anlatı katmanı oluşturur. Bu yaklaşım, Ortaçağ el yazmalarından Osmanlı minyatürlerine kadar metin ile imgenin birlikte okunduğu geleneklerle karşılaştırılabilir.
2024'te Venedik Bienali'nin ana sergisi el emeği ve tekstili öne çıkarırken Ringgold'un ölmesi, onun yıllarca savunduğu bir tavrın kurumsal kabul gördüğü bir ana denk geldi.
Kaynaklar: NPR (15 Nisan 2024); Publishers Weekly (22 Nisan 2024); Legacy.com (Nisan 2024); theGrio (14 Nisan 2024).