Paralel Eylemler

“28 Şubat”, Türkiye’nin toplumsal hafızasında başörtülü kadınlara yönelik ayrımcılık ve dışlanmayla belirginleşen travmatik bir döneme işaret eder. Başlangıçta bu tarihsel kesiti konu alan bir serginin parçası olma fikrine mesafeliydim. Çünkü geçmişi anma çabası, kolaylıkla didaktik bir anlatıya ya da politik bir gösteriye dönüşebilir. Buna rağmen sürece dahil olmayı seçtim. Üretim ilerledikçe, bu karşılaşmanın benim için beklenmedik biçimde arındırıcı ve iyileştirici bir düşünme alanına dönüştüğünü fark ettim.

Paralel Eylemler, mekân boyunca ardışık olarak yerleştirilmiş yedi pleksiglas panelden oluşur. Panellerden birinde, doğrudan izleyiciye bakan bir kadın portresi bulunur. Diğer yüzeylerde ise farklı niyetleri çağrıştıran kadın ve erkek elleri yer alır: saldırgan, buyurgan, koruyucu, kayıtsız ya da hayran. Ancak bu niyetlerin hangisinin gerçekten orada olduğu izleyiciye bırakılmıştır. Yedinci panel ise fiziksel olarak boş görünse de aslında yapıtın en önemli parçalarından biridir. O panel, yapıtın karşısında duran izleyicinin kendi bedenidir.

Yerleştirme tek bir bakış noktasından okunmak üzere değil, hareket ederek ve farklı açılardan deneyimlenmek üzere tasarlanmıştır. Kadının arkasında durduğunuzda figür özgür ve bağımsız görünür. Ne bir şiddetin nesnesidir ne de sahte bir kutsamanın. Ancak 180 derece tersine geçtiğinizde aynı beden, onu örten ellerin gürültüsü içinde silinmeye ve görünmez olmaya başlar.

İki bakış arasındaki herhangi bir noktada ise başka bir şey görünür hâle gelir: Paneller arasındaki boşluklar. Bu boşluklar yalnızca fiziksel bir mesafeyi değil, insanlar arasındaki mesafeyi de temsil eder. Karşılaşmayı, bakışı ve anlamı mümkün kılan şey belki de tam olarak bu mesafedir.

Hakikatin çoğu zaman bu negatif alanda, yani görünenin arasındaki boşlukta ortaya çıktığını düşünüyorum. Toplumsal çatışmaların önemli bir bölümü, boşluğu yokluk ya da eksiklik olarak görmemizden kaynaklanıyor. Oysa boşluk bir eksiklik değildir. Anlamın kurulabilmesi için gerekli olan koşuldur. Tıpkı sıfırın yokluğunda matematiğin yalnızca eksilmeye değil, bütünüyle başka bir şeye dönüşecek olması gibi.