Japonya Sanat Derneği'nin verdiği Praemium Imperiale ödüllerinin 2025 sahipleri 15 Temmuz'da açıklandı. Resim dalında ödül Peter Doig'e, heykel dalında Marina Abramović'e verildi. The Art Newspaper'ın haberine göre her ödülün değeri 77 bin sterlin civarındaydı.
Doig, 1959'da Edinburgh'da doğdu, çocukluğunu Trinidad ve Kanada'da geçirdi. 2002'den sonra uzun yıllar Trinidad'da yaşadı ve çalıştı. Resimleri çoğunlukla fotoğraflardan, film karelerinden, kartpostallardan ve albüm kapaklarından yola çıkar, ama bu kaynakları tanınmaz hâle getirecek biçimde dönüştürür. Figürler genellikle küçüktür ve geniş, renkli, yoğun manzaralar içinde kaybolur. Bir kanoda tek başına oturan bir figür, karlı bir ormanın ardında duran bir ev, suya yansıyan bir köprü: Doig'in resimleri bir anının ya da bir rüyanın ruh hâlini taşır.
Doig'in piyasadaki konumu, figüratif resmin son yirmi yıldaki yükselişinin önemli göstergelerinden biri. 2000'lerin ortasında bir resmi müzayedede rekor kırdığında, yaşayan bir Avrupalı ressam için alışılmadık bir fiyat sayılmıştı. O tarihten bu yana Doig, çağdaş figüratif resmin en yüksek fiyatlı isimleri arasında yer alıyor.
Doig'in resmi, figürün manzarayla ilişkisi açısından ilginç bir konumda duruyor. Portre geleneğinde figür merkezdedir ve arka plan onu destekler. Manzara geleneğinde ise figür, varsa, ölçeği belirleyen küçük bir öğedir. Doig bu iki geleneği birbirine karıştırır. Figür manzaranın içinde küçüktür, ama resmin duygusal ağırlığını taşır. Caspar David Friedrich'in arkası dönük figürleri bu yaklaşımın tarihsel bir öncülü sayılabilir. 2025'te Metropolitan Müzesi'nde açılan Friedrich retrospektifi, bu bağlantının yeniden düşünülmesine vesile oldu.
Ödüller, sanatçıların kariyerleri üzerinde doğrudan bir etkiye sahip olmaktan çok, kurumsal tanınırlığın bir teyidi işlevi görür. Praemium Imperiale gibi ödüller genellikle kariyerinin olgunluk döneminde olan sanatçılara verilir ve piyasa değerini doğrudan artırmaz. Doig'in bu ödülü alması, figüratif resmin kurumsal saygınlık hiyerarşisinde artık tartışmasız bir yere sahip olduğunu gösteriyor.
---
Kaynaklar: The Art Newspaper, Louis Jebb (15 Temmuz 2025); Wikipedia, "2025 in art".