7 Ocak 2025'te Pacific Palisades ve Altadena'da başlayan yangınlar, Los Angeles'ın bugüne kadar gördüğü en büyük yıkımlardan birine yol açtı. The Art Newspaper, 14 Ocak'taki haberinde Altadena'yı sanatçıların uzun zamandır tercih ettiği bir semt olarak anlattı; semtin çekiciliği karma nüfusundan, kiraların kentin geri kalanına göre düşük kalmasından ve dağ eteğindeki doğasından geliyordu. Habere göre yangında evini ya da atölyesini yitiren sanatçıların sayısı çok yüksekti. Bunlar arasında Kelly Akashi, Martine Syms, Salomon Huerta ve Ruby Neri de vardı.
Figüratif ressam Christina Quarles da evini Altadena'da kaybetti. The Art Newspaper Şubat 2026'da, yangından bir yıl sonra Quarles, Akashi, Adam Ross ve Kathryn Andrews ile yaptığı görüşmeleri yayımladı. Ressam Alec Egan ise Ocak sonunda açılacak sergisi için iki yıl boyunca hazırladığı tuvallerin tamamını yitirdi.
Bir sanat eserinin yok olması, sigorta raporlarında bir değer kaybı olarak kaydedilir. Oysa bu kayıt, gerçekte neyin kaybolduğunu tam olarak anlatmaz. Bir tuval, tek nüsha bir nesnedir. Fotoğrafı kalabilir, ama fotoğraf resmin yüzeyini, ölçeğini, boyanın kalınlığını ve ışıkla kurduğu ilişkiyi taşımaz. Yanan bir resim, yeniden üretilebilir bir bilgi olmaktan çok bir karşılaşma imkânıdır; bu imkân artık yoktur.
Arşivlerin kaybı daha az görünür ama sanat tarihi açısından belki daha ağırdır. Bir sanatçının eskizleri, defterleri, yarım kalmış çalışmaları ve yazışmaları, eserlerin nasıl oluştuğunu anlamanın tek kaynağıdır. Basına yansıyan örneklerden birinde, Altadena'da yaşayan bir sanatçı çiftin onlarca yıllık film çekimleri, kayıtları ve resimleri, evlerinin garajında korunan arşivle birlikte tamamen yandı. Bu tür kayıplar, gelecekteki araştırmacıların o sanatçılar hakkında yazabileceklerini de sınırlıyor.
Sanat dünyasının yangın sonrası tepkisi hızlı oldu. Galeriler bağış satışları düzenledi, fonlar kuruldu, sanatçılar birbirlerine atölye alanı açtı. Bu dayanışma önemliydi. Yine de olayın uzun vadeli bir sorusu cevapsız kaldı: iklim kaynaklı afetlerin sıklaştığı bir dönemde, sanatçıların evlerinde ve atölyelerinde tuttuğu eserler ve arşivler nasıl korunacak? Müzeler iklim kontrolü ve yangın güvenliği için ciddi bütçeler ayırır. Bir sanatçının atölyesi ise genellikle hiçbir koruma sistemi olmayan bir mekândır.
Bu soru İstanbul için de geçerli. Deprem riski altındaki bir kentte, sanatçı atölyelerindeki eserlerin ve arşivlerin belgelenmesi ve yedeklenmesi üzerine sistematik bir çalışma yapıldığına dair doğrulanmış bir veriye ulaşamadım.
---
Kaynaklar: The Art Newspaper (14 Ocak 2025; 25 Şubat 2026); Hyperallergic (Ocak 2025).