Gustav Klimt'in "Elisabeth Lederer Portresi" (1914–16), 18 Kasım 2025'te Sotheby's'in New York'taki yeni merkezi Breuer binasında düzenlenen ilk akşam müzayedesinde 236,4 milyon dolara satıldı. Bu fiyat, Klimt için yeni bir müzayede rekoru, müzayedede satılmış en pahalı modern sanat eseri ve Sotheby's tarihinin en pahalı satışı anlamına geliyordu. Resim, müzayedede satılmış en pahalı ikinci sanat eseri oldu; ilk sırada 2017'de 450,3 milyon dolara satılan Leonardo'ya atfedilen "Salvator Mundi" duruyor.
Resim, Haziran 2025'te 92 yaşında ölen kozmetik şirketi varisi ve koleksiyoner Leonard Lauder'ın koleksiyonundan geliyordu. Artnet'e göre Lauder resmi 1985'te New York'taki Serge Sabarsky Galerisi'nden satın almış ve yıllarca Fifth Avenue'daki evinde asılı tutmuştu. Resim 150 milyon dolar tahminle satışa çıktı ve altı teklif veren arasında yaklaşık 20 dakika süren bir yarışın sonunda satıldı.
Portre, Klimt'in en önemli hamilerinden August ve Serena Lederer çiftinin kızı Elisabeth'i, Çin imparatorluk ikonografisiyle süslü bir arka plan önünde, boylu boyunca gösteriyor. Klimt, Lederer ailesinin üç kuşağından kadınları resmetti. Serena Lederer'in 1899 tarihli portresi bugün Metropolitan Müzesi'nde bulunuyor.
Resmin tarihi, 20. yüzyıl Avrupa'sının karanlık yüzünü de taşıyor. Yahudi olan Lederer ailesinin koleksiyonu Naziler tarafından yağmalandı. Resim İkinci Dünya Savaşı sırasında bir yangında neredeyse yok oluyordu. 1948'de Elisabeth'in kardeşi Erich Lederer'e iade edildi. AP'nin haberi, portrenin modelini Nazilerden koruduğunu yazdı. Yaygın anlatıya göre Elisabeth, Nazi ırk yasalarından kurtulmak için Klimt'in gerçek babası olduğunu ileri sürmüştü. Bu iddianın ayrıntıları, farklı kaynaklarda farklı biçimlerde aktarılıyor.
Bir portrenin bu fiyata satılması, figüratif resmin piyasadaki en üst katmanında neyin değerli sayıldığı sorusunu gündeme getiriyor. Bu değer, resmin estetik nitelikleriyle, Klimt'in sanat tarihindeki konumuyla, eserin nadir olmasıyla ve Lauder koleksiyonunun prestijiyle birlikte oluşuyor. Tam boy Klimt portrelerinden özel ellerde kalan yalnızca iki tane bulunması, bu değerin bir kısmını açıklıyor.
Portre ile model arasındaki ilişki açısından bir ironi de var. Elisabeth Lederer'in yüzü, Nazi yağmasından, yangından ve iade süreçlerinden geçerek bugün dünyanın en pahalı yüzlerinden biri oldu. Resmin değeri arttıkça, resmedilen kişinin kendisi arka plana çekiliyor.
---
Kaynaklar: Artnet News, Katya Kazakina (18 Kasım 2025); The Guardian (19 Kasım 2025); Associated Press (5 Aralık 2025); Il Sole 24 Ore (Kasım 2025).